Doğumdan sonraki 1-2 hafta tüm aile için zor ve yorucudur, yeni anne olan biri için durum daha da şiddetli hissedilir. Doğum, 9 ay boyunca bedensel, ruhsal ve bedensel bir dönüşüm yaşayan anne için yeni bir başlangıçtır. Fiziksel bulguları birkaç saatte bile 180 derece değişebilen yeni anne için doğum sonrası dönem oldukça önemli ve hassastır. Bu dönemde annenin hem kendisine hem de bebeğine iyi bakması, sevgi, şefkat ve alan vermesi, besin değeri yüksek gerçek besinlerle beslenmesi gerekir. Sağlıklı yağlar aynı zamanda doğum sonrası beslenmenin yapı taşlarından birini oluşturur. Doğum sonrası hormonal dengeyi desteklemede yağların önemini ve en sağlıklı yağ kaynaklarını sizler için yazdık!
Doğumdan sonra nasıl bir hormonal değişiklik olur?
Hamilelik sırasında kadınların östrojen ve progesteron seviyeleri maksimum seviyelerdedir. Öyle ki bir kadının hayatı boyunca salgıladığı doğal östrojen hormonunun fazlası, tek bir hamilelikte dolaşıma girer. Bebeğin beslenmesini ve anne vücudunun hamileliğe uyum sağlamasını sağlayan bu hormonlar, doğumdan sonra aniden azalmaya başlar. Bu inişe doğum sonrası hormonal çöküş de denir. Öte yandan çocuk sahibi olmanın sevinci, endorfin, oksitosin ve prolaktin hormonlarının salgılanmasını da artırıyor. Doğumdan saatler sonra bile kadın vücudunda büyük hormonal değişiklikler meydana gelmeye başlar. Bu dönem çevresel faktörlerle doğru şekilde desteklenip dengelenmezse annenin ruhsal, zihinsel ve fiziksel sağlığında bozulmalar meydana gelebilir. Düzenli egzersiz, doğru beslenme, kaliteli uyku ve sosyal destek, doğum sonrası kadınların sağlığının korunmasında ve geliştirilmesinde çok önemli bir rol oynamaktadır.
Doğumdan sonra hormonal dengenin korunmasında beslenmenin rolü nedir?
Doğum sonrası dönem, annenin 9 ay boyunca büyük bir fedakarlık ve çaba sarf ettikten sonra dinlenmesi, toparlanması ve güç toplama dönemidir. Nitekim bu dönem aynı zamanda annenin ilk kez emzirmeye başladığı döneme de denk gelmektedir. 9 aylık zorlu süreç biter bitmez anne için büyük enerji gerektiren emzirme dönemi başlıyor. Beslenme yoluyla alınan enerji ve besin değerinin büyük kısmının emzirmeye harcandığı bu dönemde annenin bütünsel sağlığını korumak için ekstra özen göstermesi gerekiyor. Öyle ki bu dönemde beslenme yetersizliği yaşanması doğum sonrası depresyona yakalanma riskini de artırıyor. Bu nedenle doğumdan sonra beslenmeye özellikle dikkat edin; İhtiyaç duyulan tüm makro ve mikro besinleri ve kalorileri almak çok önemlidir.
Doğum sonrası beslenme nasıl olmalı?
Doğum sonrası beslenmenin temel amacı vücuttaki inflamasyonu azaltmak, bağırsak sağlığını desteklemek, hormonal dengeyi sağlamak ve anneye ihtiyaç duyduğu tüm bileşenleri sağlamaktır. Bu nedenle uygulanacak diyetin yeterli miktarda makro besin içermesi gerekir; Yağ, protein, karbonhidrat ve mikro besinleri içerir; Vitamin ve mineral bakımından zengin olmalıdır. Özellikle annenin ruh sağlığını etkileyen önemli bileşenler; İyi bir diyet takip edilerek D vitamini, folat, çinko, selenyum, demir ve sağlıklı yağ asitleri elde edilebilir. Yeterli su içmek, ılık ve sıcak yemek ve içecekler tüketmek diğer beslenme önerileri arasında yer alıyor.
Doğum sonrası beslenmede yağ tüketiminin önemi nedir?
Doğum sonrası diyetinize sağlıklı yağları dahil etmenin birkaç nedeni vardır. Bunlardan ilki, bütünsel sağlık açısından büyük önem taşıyan hayati önem taşıyan A, D, E ve K vitaminlerinin ancak yağlarla karıştırıldığında dolaşıma girebilmesinde gizlidir. Annenin fiziksel iyileşmesi için ihtiyaç duyduğu bu mikro besinler yağlar sayesinde emilebilir. İkincisi ise yağların hormonal salgılanmadaki rolünde görülebilir. Doğumdan sonra yaşanan büyük hormonal değişiklikleri dengelemek ve prolaktin hormonunun salgılanmasıyla sağlanan emzirme fonksiyonunun sağlıklı ilerlemesini sağlamak için sağlıklı yağlara ihtiyaç vardır. Yağlar hormonların hem sentezinde hem de salgılanmasında önemli rol oynar. Bu hormonlar arasında annenin zihinsel ve ruhsal sağlığını doğrudan etkileyen oksitosin, endorfin ve serotonin bulunmaktadır. Bilişsel ve ruhsal sağlık, sağlıklı yağlar tüketilerek desteklenebilir. Son olarak hem doğumda hem de emzirmede çok fazla enerji kaybeden annenin günlük kalori ihtiyacını yağlar karşılayabilmektedir. Yağlar uzun süreli ve sürdürülebilir enerji sağlar ve tokluk hissinin artmasına yardımcı olur.
Doğum sonrası beslenmede tüketilebilecek en iyi yağ kaynakları nelerdir?
Ayçiçek yağı: E vitamini açısından yüksek ve doymuş yağ oranı düşük olan ayçiçek yağı, bütünsel sağlığı ve cilt güzelliğini destekleyen en iyi yemeklik yağlardan biridir. Yüksek yanma sıcaklığı sayesinde yüksek ısı gerektiren pişirme işlemlerinde yapısını koruyabilen ayçiçek yağı, besin değerinin yemeklerden daha iyi emilmesini sağlar.
ceviz yağıBEN: Omega-3 tekli doymamış yağ asitleri açısından zengin olan ceviz yağı, antiinflamatuar ve antioksidan etkileriyle refahı destekler, ruh sağlığını iyileştirir ve kalp-damar sağlığını korur.
Fındık ezmesi: Yer fıstığı ve fındık ezmesi sağlıklı bir enerji kaynağı sağlarken, içerdikleri zengin vitamin ve minerallerle de annenin mikro besin ihtiyacını karşılıyor.
Fındık: E vitamini, B6, folat, magnezyum ve bakır açısından zengin ve sağlıklı yağ kaynağı olan fındık, doğum sonrası beslenmeye eklenebilecek en iyi atıştırmalıklardan biridir. Her gün bir avuç fındık tüketmek sindirim sistemine lif sağlar, vücuda antioksidan destek sağlar ve iyi bir protein kaynağıdır.
Taze, yağlı balık: Omega-3 tekli doymamış yağ asitleri açısından zengin, ağır metaller açısından ise düşük olan somon, ton balığı ve sardalya gibi taze balıklar haftada iki kez tüketilebilir.
Zeytin yağı: Antioksidanlar ve doymamış yağlar açısından zengin olan zeytinyağı doğumdan sonra da kullanılabilecek sağlıklı bir yağ kaynağıdır.
Tohumlar ve fındıklar: Badem, ceviz, chia tohumu ve keten tohumu vitamin ve mineral açısından zengin olup hormonal dengeyi destekleyen en sağlıklı yağ kaynakları arasındadır.